پاداش کوچکترین اعمال مجاهدان در راه خداوند محفوظ است

حجت الاسلام والمسلمین امیررضا مهدوی، از مبلّغان شهرستان آمل، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری، با اشاره به آیات پایانی سوره مبارکه توبه به تفسیر مفاهیم عمیق جهاد در راه خدا پرداخت.

وی افزود: در سوره مبارکه توبه می خوانیم: «ما کانَ لِأَهْلِ الْمَدینَةِ وَ مَنْ حَوْلَهُمْ مِنَ الْأَعْرابِ أَنْ یَتَخَلَّفُوا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ وَ لا یَرْغَبُوا بِأَنْفُسِهِمْ عَنْ نَفْسِهِ ذلِکَ بِأَنَّهُمْ لا یُصیبُهُمْ ظَمَأٌ وَ لا نَصَبٌ وَ لا مَخْمَصَةٌ فی‏ سَبیلِ اللَّهِ وَ لا یَطَؤُنَ مَوْطِئاً یَغیظُ الْکُفَّارَ وَ لا یَنالُونَ مِنْ عَدُوٍّ نَیْلاً إِلاَّ کُتِبَ لَهُمْ بِهِ عَمَلٌ صالِحٌ إِنَّ اللَّهَ لا یُضیعُ أَجْرَ الْمُحْسِنینَ (۱۲۰) وَ لا یُنْفِقُونَ نَفَقَةً صَغیرَةً وَ لا کَبیرَةً وَ لا یَقْطَعُونَ وادِیاً إِلاَّ کُتِبَ لَهُمْ لِیَجْزِیَهُمُ اللَّهُ أَحْسَنَ ما کانُوا یَعْمَلُونَ (۱۲۱) شایسته نیست که اهل مدینه و بادیه ‏نشینانی که پیرامون آنانند، از رسول خدا تخلف کنند؛ و آنان را نسزد که به سبب پرداختن به خویش از حفظ جان او [در شداید و سختی‏ها] دریغ ورزند؛ زیرا هیچ تشنگی و رنج و گرسنگی در راه خدا به آنان نمی ‏رسد، و در هیچ مکانی که کافران را به خشم می ‏آورد، قدم نمی ‏گذارند، و از هیچ دشمنی انتقام نمی‏ گیرند [و با نبرد با او به کام دل نمی ‏رسند] مگر آنکه به پاداش هر یک از آنان عمل شایسته ‏ای در پرونده آنان ثبت می ‏شود؛ چرا که خدا پاداش نیکوکاران را تباه نمی ‏کند* و هیچ مال کوچک و بزرگی را هزینه نمی ‏کنند و هیچ سرزمینی را [برای نبرد با دشمن یا انجام کار خیری‏] نمی‏ پیمایند مگر آنکه در پرونده اعمالشان ثبت می‏ شود، تا خدا آنان را به بهتر عملی که همواره انجام می ‏دادند، پاداش دهد.» (توبه: ۱۲۰ و ۱۲۱)

مبلّغ شهرستان آمل تصریح کرد: این آیات بسیار امیدوار کننده است؛ زیرا نشان می‌دهد خداوند ریزترین اعمال انسان را در نظر دارد. خدای متعال می‌فرماید هیچ تشنگی، رنج و گرسنگی در راه خدا به مجاهدان نمی‌رسد و هیچ گامی که موجب خشم کفار می‌شود برنمی‌دارند، مگر اینکه به پاداش آن، عمل صالحی برای آنان نوشته می‌شود. این یعنی عمل صالح پهنه وسیعی دارد؛ حتی تشنگی و گرسنگی در مسیر جهاد نیز عمل صالح محسوب می‌شود.

حجت الاسلام و المسلمین مهدوی با اشاره به مفهوم تکبّر در اسلام گفت: تکبر یک صفت مذموم در اسلام است، اما از روایات استفاده می‌شود یک استثنا دارد و آن هم در برابر کفار می باشد.

وی در بیان مثالی از تکبّر ممدوح، به نبرد حماسی ابودجانه انصاری در غزوه احد پرداخت و خاطرنشان کرد: ذیل آیات ۱۵۲ تا ۱۵۵ سوره مبارکه آل عمران، که مربوط به جنگ احد است‏، از جهاد و دفاع ابودجانه‏ یاد شده و آمده که در غزوه احد، پیامبر (ص) شمشیری را به دست گرفت و فرمود: کیست که حق این شمشیر را ادا کند؟ ابودجانه‏ پرسید: حق آن چیست؟ حضرت پاسخ گفت: آن‏قدر با آن بجنگی تا کج شود. ابودجانه داوطلب شد و شمشیر را از وی گرفت. او که مردی شجاع بود و هنگام جنگ، عصابه‏ای (دستمالی) سرخ بر سر می‏بست، به وسط میدان رفت. با غرور گام برمی‏داشت و رجز می‏خواند. پیامبر فرمود: خداوند این‏گونه راه رفتن را به جز در مانند چنین جای‏گاهی دشمن دارد. (سیره ‏ابن هشام، ج ۳، ص ۶۶ و ۶۷؛ الطبقات، ج ۳، ص ۴۲۰؛ مجمع البیان، ج ۲، ص ۸۲۶)

حجت الاسلام و المسلمین مهدوی ابراز داشت: ابودجانه با اینکه به هند، همسر ابوسفیان، در حالی که مشرکان را به جنگ تحریک می‏کرد، دست یافت، از کشتن او صرف نظر کرد و گفت: شمشیر رسول خدا (ص) گرامی‏تر از آن است که بر فرق‏ زنی فرود آید. (سیره ابن هشام، ج ۳، ص ۶۹؛ تاریخ طبری، ج ۲، ص ۶۳؛ البدایة و النهایه، ج ۴، ص ۱۴)

کارشناس دینی تصریح کرد: در همان جنگ احد، پس از آنکه دشمن دوباره حمله کرد، و مسلمانان با فرار، پیامبر (ص) را تنها گذاشتند، ابودجانه خودش را سپر حضرت قرار داد و خود را بر روی او خم و تیرهای فراوانی بر پشتش اصابت کرد. (سیره ابن‏هشام، ج ۳، ص ۸۲؛ تاریخ طبری، ج ۲، ص ۶۶؛ الکامل، ج ۲، ص ۱۵۵)

وی افزود: ابودجانه همان کسی است که عبدالله‏بن‏حمید اسدی را که با ابیّ‏بن‏خلف جمحی بر سر قتل پیامبر (ص) هم پیمان شده بود، کُشت. (الکامل، ج ۲، ص ۱۵۵) بر اساس روایتی از امام صادق علیه السلام با آنکه پیامبر خدا (ص) در روز احُد، بیعتش را از ابودجانه برداشت، او دفاع از پیامبر را رها نکرد. (بحار الانوار، ج ۲۰، ص ۷۰) از روایاتی استفاده می‏شود که ابودجانه در آن روز (احُد) با پیامبر بیعت کرد که تا سرحدّ مرگ بجنگد. (بحار الانوار، ج ۲۰، ص ۱۰۷ و ۱۰۸)

حجت الاسلام و المسلمین امیررضا مهدوی با اشاره به رفتار حاجیان در زمان جاهلیت تصریح کرد: پیامبر خدا (ص) در سال عمرة القضا به مسلمانان فرمودند: «بازوهایتان را بیرون بگذارید تا کفار قریش قدرت شما را ببینند.» این نوع تکبّر در برابر دشمنان خدا نه تنها مذموم نیست، که ممدوح و مأمور به است.

وی تأکید کرد: این آیات به ما می ‌آموزد که ریزترین اعمال انسان، کم یا زیاد، در راه خدا محفوظ است و خداوند متعال همه آنها را به حساب می‌آورد و پاداش می ‌دهد؛ زیرا خداوند پاداش نیکوکاران را ضایع نمی ‌کند.